Het ziekenhuis CHC Montlégia (Luik), dat ruim vijf jaar geleden zijn deuren opende in volle COVID-pandemie, neemt als eerste Waalse ziekenhuis een hypermoderne photon-counting CT-scanner van beeldvormingsspecialist Siemens Healthineers in gebruik. Het gaat nog maar om het tweede dergelijke toestel in België, en bovendien het eerste in een niet-universitaire context. Voor patiënten betekent de scanner dubbel goed nieuws, want bovenop de sterk verbeterde beeldkwaliteit, zorgt dit revolutionaire nieuwe toestel ook voor een kortere scantijd en een veel lagere stralingsdosis: makkelijk tot veertig procent minder dan bij de traditionele scanners.
Bij een CT-scan worden met behulp van röntgenstralen of fotonen dwarsdoorsneden van het lichaam gemaakt uit verschillende hoeken, die vervolgens door een computer tot een gedetailleerd 3D-volumebeeld samengevoegd worden. Voor tal van ziekten, gaande van kankers, bloedingen en breuken tot infecties en ontstekingen, zijn ze het aangewezen beeldvormingstoestel. Bij de huidige generatie scanners zit er echter nog relatief veel ruis op de beelden: niet alle fotonen kunnen geanalyseerd worden, waardoor het potentieel van de technologie onderbenut blijft.
Stralingsluwe technologie die vijftig procent scherpere beelden oplevert
In 2021 bracht Siemens Healthineers daar verandering in met de lancering van de NAEOTOM Alpha, de eerste en nog steeds enige photon-counting scanner ter wereld. Die scanner analyseert elke foton individueel, en biedt daardoor bijzonder gedetailleerde beelden, tegen een veel lagere stralingsdosis voor de patiënt bovendien. Na UZ Leuven is het ziekenhuis CHC Montlégia nu het tweede ziekenhuis in ons land dat met de NAEOTOM Alpha.Peak een photon-counting scanner in gebruik neemt, de eerste in een non-academische context.
"De nieuwe photon-counting CT-scanner die we in CHC MontLégia gebruiken, stelt ons in staat onze patiënten nog beter te ondersteunen. Alleen al door de hogere ruimtelijke resolutie is de meerwaarde voor cardiale, thoracale en vasculaire beeldvorming — maar ook voor andere specifieke toepassingen — onmiskenbaar ten opzichte van conventionele CT-scanners. De bijdrage van deze nieuwe technologie is zo groot dat ze ons ertoe aanzet de huidige indicaties voor CT-onderzoek te herzien."
"De dienst medische beeldvorming van Groupe Santé CHC kan bogen op meer dan tien jaar expertise en is hooggespecialiseerd in cardiale beeldvorming, met jaarlijks meer dan 2.000 coronaire CT-scans. Als radiologen waken wij zowel over de kwaliteit van de beelden als over de nauwkeurigheid van de diagnoses. De introductie van deze photon-counting CT-scanner stelt ons in staat om onze toonaangevende positie in dit vakdomein te behouden. De uitzonderlijke beeldkwaliteit vertaalt zich rechtstreeks in een preciezere diagnostiek. Dit toestel zal uitgroeien tot een hoeksteen in de aanpak van coronaire ziekten, waardoor we — in nauwe samenwerking met de dienst cardiologie — patiënten die baat hebben bij een endovasculaire interventie nog gerichter kunnen doorverwijzen. Al vanaf de eerste dagen was duidelijk hoe revolutionair deze vooruitgang is."
“Ten opzichte van de beste CT-toestellen die nu op de markt zijn heeft de photon-counting CT per scan gemiddeld veertig procent minder stralingsdosis nodig, voor een veel betere beeldkwaliteit. De technologie laat toe om tot een beeldresolutie van ongeveer 100 micrometer te komen, dat is de dikte van een haartje. Daarnaast biedt de technologie ook consequent méér informatie, wat een preciezere diagnostiek toelaat. Tot slot blijft de bestralingstijd erg kort: scantijden duren slechts enkele seconden of zelfs maar een fractie daarvan. Deze technologische doorbraak creëert zo nieuwe mogelijkheden op het vlak van CT-onderzoeken ten voordele van de patiënt.”
Het gebruik van energiekanalen in de fotonteller laat bovendien toe om contraststofvloeistoffen bij een scan beter te zien, waardoor er gemakkelijk tot dertig procent minder contrastvloeistof toegediend moet worden en bepaalde weefsels selectief getoond kunnen worden. Ook daar biedt de photon counting-scanner dus nieuwe mogelijkheden. De uitbreiding van het gamma aan photon counting-toestellen door Siemens Healthineers doet vermoeden dat hun aantal de komende jaren alleen maar zal toenemen.