Naukowe Centrum Obrazowania Biomedycznego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach

Światowe Centrum Słuchu z NAEOTOM Alpha.Prime W Naukowym Centrum Obrazowania Biomedycznego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach znajduje się pierwszy w Polsce aparat NAEOTOM Alpha.Prime, jednoźródłowy tomograf komputerowy z technologią zliczania fotonów. Aparat firmy Siemens Healthineers zapewnia obrazy o najwyższej dostępnej obecnie rozdzielczości i jest wykorzystywany do diagnostyki pacjentów z ubytkami słuchu, a w szczególności pacjentów przed operacjami otochirurgicznymi i wszczepieniem implantu.

29.10.2026
Powiększony obraz strzemiączka (najmniejsza kosteczka w ciele człowieka) z tomografu PCCT
Rys. 3. Powiększony obraz strzemiączka (najmniejsza kosteczka w ciele człowieka) z tomografu PCCT / Obrazy kliniczne zamieszczone dzięki uprzejmości Naukowego Centrum Obrazowania Biomedycznego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach

Aparat NAEOTOM Alpha.Prime z detektorem Quantum HD rejestruje każdy pojedynczy foton promieniowania rentgenowskiego wraz z jego energią, zapewniając w rutynowym badaniu wyjątkowej rozdzielczości obrazy na poziomie 0,2 mm grubości warstwy podczas gdy w standardowych aparatach TK wynosi ona około 0,4-0,5 mm. Detektor rejestruje jedynie rzeczywiste fotony o energii przekraczającej określony próg, dzięki czemu stosunek sygnału do szumu (SNR) jest znacznie wyższy a obrazy cechują się ostrym kontrastem.

- W porównaniu z konwencjonalnymi skanerami, aparaty zliczające fotony lepiej radzą sobie w sytuacjach dotąd problematycznych. Przykładowo, pacjent z wszczepionym implantem słuchowym lub metaliczną płytką po operacji szczęki – w starym TK obraz okolicy był praktycznie nieczytelny z powodu artefaktów. W nowym – artefakty są zredukowane na tyle, że można analizować tkanki wokół implantu. Podobnie u pacjentów z dużymi zwapnieniami w tętnicach szyjnych – dotychczas wapń „błyszczał” powodując tzw. blooming artifact, utrudniając ocenę światła naczynia. Photon-counting CT, wykorzystując np. algorytm PURE Lumen, potrafi usunąć wpływ zwapnień z obrazu i uwidocznić światło naczynia bez artefaktów. To wszystko sprawia, że diagnostyka staje się bardziej niezawodna, a pewne badania (np. ocena naczyń u silnie zwapniałych pacjentów) stają się w ogóle możliwe, podczas gdy wcześniej TK dawała niewystarczające informacje – podkreśla prof. IFPS Tomasz Wolak.

Obraz protezki strzemiączka. Długość protezki to ok 4-5 mm a jej średnica to 0,4-0,5 mm
Rys. 4. Obraz protezki strzemiączka. Długość protezki to ok 4-5 mm a jej średnica to 0,4-0,5 mm / Obrazy kliniczne zamieszczone dzięki uprzejmości Naukowego Centrum Obrazowania Biomedycznego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach

W praktyce klinicznej przekłada się to na bardzo dokładne obrazowanie złożonych, drobnych struktur kostnych i naczyniowych, możliwość wykrywania niewielkich ognisk patologicznych (np. drobnych zmian w OUN, ucha środkowego lub zatok) oraz poprawę jakości obrazowania przy dużej gęstości tkanek (np. w obrębie ucha, podstawy czaszki). - W standardowej tomografii o grubości warstwy ~0,6 mm najmniejsza kosteczka – strzemiączko ma ok. 3 mm długości - bywała trudna do oceny, a struktury ucha wewnętrznego (np. blaszka spiralna ślimaka) były słabo rozróżnialne. Dzięki NAEOTOM Alpha.Prime otrzymujemy obraz przypominający preparat anatomiczny, co ułatwia diagnostykę w przypadkach utraty słuchu, zapaleń czy zmian w uchu, np. otosklerozy – mówi prof. IFPS Tomasz Wolak. Ultra wysoka rozdzielczość i ograniczenie artefaktów umożliwiają z kolei wykonywanie badania przy redukcji dawki promieniowania przyjmowanej przez pacjenta nawet o połowę.

Obraz z PCCT pokazujący przekroje ślimaka (ucha wewnętrznego)
Rys. 5. Obraz z PCCT pokazujący przekroje ślimaka (ucha wewnętrznego)/ Obrazy kliniczne zamieszczone dzięki uprzejmości Naukowego Centrum Obrazowania Biomedycznego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach.

Co więcej, jednoźródłowy aparat NAEOTOM Alpha.Prime w każdym skanie dostarcza automatycznie informacji spektralnej, jaka do tej pory była dostępna tylko (jako opcja) w aparatach wieloenergetycznych. W tomografach komputerowych zliczających fotony każdy foton jest rejestrowany oddzielnie wraz z jego energią, dzięki czemu urządzenie gromadzi dane widmowe bez wykonywania podwójnych ekspozycji lub stosowania specjalnych protokołów. W efekcie każdy skan dostarcza nie tylko klasyczny obraz anatomiczny, lecz także serię informacji diagnostycznych o charakterze morfologicznym umożliwiając bardzo dokładne wykrywanie zwapnień (np. w otosklerozie lub po przebytych stanach zapalnych), ocenę stopnia twardnienia torebki ślimaka (ważne w kwalifikacji do implantu ślimakowego) czy identyfikację mikroskopijnych różnic w gęstości kości.

Obraz z PCCT pokazujący przekrój poprzeczny przez ślimaka.
Rys. 6. Obraz z PCCT pokazujący przekrój poprzeczny przez ślimaka. Średnica zewnętrzna podstawy ślimaka ma ok 8-10mm, długość całego ślimaka to ok 32-35mm / Obrazy kliniczne zamieszczone dzięki uprzejmości Naukowego Centrum Obrazowania Biomedycznego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach.

Aparat wyposażono w technologię myExam Companion, czyli system wspierający elektroradiologa w podejmowaniu decyzji dotyczących wyboru właściwego protokołu i trybu skanowania. Rozwiązanie to automatyzuje i prowadzi operatora przez cały proces od pozycjonowania pacjenta po rekonstrukcję obrazów – skracając czas przygotowania do badania oraz zmniejszając liczbę artefaktów. Co więcej, aparat wykonuje skany z prędkością 345 mm/s dzięki czemu samo badania trwa zdecydowanie krócej.